De taxonomische verwantschap van deze soort met andere tangara’s is nog niet volledig opgehelderd, al hebben verschillende onderzoekers gewezen op gelijkenissen met soorten uit het geslacht Anisognathus.

De diadeemtangara is een opvallende vogel met een overwegend blauwviolet verenkleed en een karakteristieke witte en rode kruin, waaraan hij zijn naam dankt. In het veld kan hij echter vaak donkerder lijken, soms bijna zwart, afhankelijk van het licht en de afstand.

Deze soort heeft een brede ecologische tolerantie en komt voor in uiteenlopende habitats, waaronder dichte laaglandbossen, berggebieden, moerassen en zelfs door mensen beïnvloede omgevingen zoals tuinen en parken. Hij wordt meestal solitair of in paren waargenomen, maar sluit zich ook regelmatig aan bij gemengde foerageerzwermen, waar hij op zoek gaat naar fruit, bloemen en insecten.

Het geslacht omvat slechts één soort: 

Stephanophorus diadematus